Light rain

18°C

Kołobrzeg

4 lipca 2022    |    Imieniny: Elżbieta, Malwina, Teodor
4 lipca 2022    
    Imieniny: Elżbieta, Malwina, Teodor

Redakcja: tel. 500-166-222 poczta@miastokolobrzeg.pl

Portal Miasto Kołobrzeg FBPortal Miasto Kołobrzeg na YT

Regionalny Portal Informacyjny Miasta Kołobrzeg i okolic

Dzieje wsi kołobrzeskiej: Unieradz

Unieradz w gminie Siemyśl, to mała miejscowość na zachód od rzeki Błotnicy, oddalona od Kołobrzegu o ok. 16 kilometrów. Średnia wysokość to ok. 30-40 m nad poziomem morza. Jak wspominają historycy, w XIX wieku wyprostowano Błotnicę, ale granice miejscowości pozostały bez zmian.

Historia pisana Unieradza pojawia się w 1266 roku, gdy po raz pierwszy pojawia się Nerese. W dokumencie z 1276 roku jest Nerezino, a w 1278 roku pojawia się Nyresen. W kolejnych zapisach mamy: Vnerese, Neresze, Nereze, a od 1784 roku Neurese. Nazewnictwa miejscowości można doszukiwać się w brzmieniu nazwy osobowej Nierad, połączonej ze słowem unij – lepszy – jak zauważa dr Chludziński. Być może stąd pierwsza powojenna nazwa Unierada, a dopiero potem Unieradz. Wszystko wskazuje na to, że niemieccy kanceliści mieli problem z zapisaniem tej słowiańskiej nazwy zwłaszcza z początkowo listerą „u”, stąd jej kaleczenie.

Wieś powstała w XIII wieku. Musiała istnieć już w I połowie tego stulecia, gdyż w 1266 roku pojawia się informacja, że biskup kamieński Herman von Gleichen sprzedał ją klasztorowi w meklemburskim Dargun. W 1282 roku biskup ten potwierdził wszystkie nadania dla cystersów z Dargunia w diecezji kamieńskiej, w tym w Unieradzu. Niemieccy historycy wskazują, że w dziewiątym dziesięcioleciu XIII wieku doszło do konfliktu, pomiędzy mnichami a tutejszym proboszczem o budowę kaplicy (kościoła?). Spór miał zostać rozstrzygnięty w 1288 roku na korzyść tutejszej parafii. Niestety, nie mamy zbyt wiele średniowiecznych źródeł w tym zakresie, stąd też nie są jasne okoliczności, w jakich wieś trafiła w ręce pomorskiej szlachty. Po wojnie trzydziestoletniej Unieradz jest własnością rodu Manteufflów, a w 1704, 1707 i 1712 roku wieś została wykupiona przez kołobrzeskiego burmistrza Ewald Joachim von Eichmann. Po jego śmierci, wieś zostaje podzielona na majątek A i B. Połączono je w latach 70-tych XIX wieku. W 1895 roku stanowiły one jednorodną wieś.

Unieradz był niewielką miejscowością. Przed wojną, poza karczmą Richarda Bucherta, nie było w niej żadnych przedsiębiorstw. Kolejka wąskotorowa znajdowała się w Gościnie. W 1780 roku w 19 domach mieszkały 133 osoby. W 1861 roku było to już 276 osób w 46 domach. W 1895 roku ludność Unieradza liczyła 359. Rekord odnotowany został w 1923 roku: 393 osoby. W 1939 roku mieszkały tu 323 osoby. Szkoła w Unieradzu powstała dopiero w latach 1929-1930. Składała się z jednej klasy i mieszkania dla nauczyciela. W 1939 roku uczyło się tu 34 dzieci.

Najważniejszym zabytkiem Unieradza jest średniowieczny kościół, obecnie pw. Św. Michała Archanioła. W historiografii niemieckiej, powstanie tej świątyni datowane jest na 1288 rok, kiedy wzmiankowana jest kaplica. Mogło tak być, przyjmując, że budowla murowana, kamienna, jednonawowa z niewyodrębnionym prezbiterium, zamknięta półkoliście, jest właśnie tą kaplicą. Wieża została dodana do świątyni w XV lub XVI wieku, być może już w okresie protestanckim. Do XIX wieku w kościele przetrwało niewiele obiektów z dawnego wyposażenia: kielich, mosiężna chrzcielnica i cztery metalowe świeczniki z ok. 1743 roku, a także dwa dzwony.

Robert Dziemba

Dodaj komentarz

UWAGA!
Komentarze są prywatnymi opiniami Czytelników, za które redakcja nie ponosi odpowiedzialności. Publikowanie jest jednoznaczne z akceptacją regulaminu. Jeśli jakikolwiek komentarz narusza obowiązujące prawo lub zasady współżycia społecznego, prosimy o kontakt poczta@miastokolobrzeg.pl. Komentarze niezwiązane z artykułem, naruszające regulamin lub zawierające uwagi do redakcji, będą usuwane.

Komentarze zostaną opublikowane po akceptacji przez moderatora.

Administratorem danych osobowych jest  Wydawnictwo AMBERPRESS z siedzibą w Kołobrzegu przy ul. Zaplecznej 9B/6 78-100 Kołobrzeg, o numerze NIP: 671-161-39-93. z którym możesz skontaktować się osobiście pod numerem telefonu 500-166-222 lub za pośrednictwem poczty elektronicznej wysyłając wiadomość mailową na adres poczta@miastokolobrzeg.pl Jednocześnie informujemy że zgodnie z rozporządzeniem o ochronie danych osobowych przysługuje ci prawo dostępu do swoich danych, możliwości ich poprawiania, żądania zaprzestania ich przetwarzania w zakresie wynikającym z obowiązującego prawa.

reklama